Spis treści
Vrksasana — co to jest i jakie ma znaczenie?
Pozycja drzewa, w sanskrycie nazywana Vrksasaną (wym. wrikszasana), to jedna z najbardziej ikonicznych i fundamentalnych asan w jodze. Jej nazwa wywodzi się ze słów „vrksa” (drzewo) i „asana” (pozycja), ale jej istota wykracza daleko poza fizyczność – to medytacja w ruchu, która uczy stabilności, równowagi i wewnętrznego spokoju.
Symbolika Vrksasany jest głęboko zakorzeniona w naturze. Wykonując tę pozycję, naśladujesz postawę drzewa – silnego, stabilnego, mocno osadzonego w ziemi, a jednocześnie sięgającego ku słońcu. Stojąca noga symbolizuje korzenie, które dają oparcie i czerpią energię. Tułów to pień, stanowiący oś siły, a uniesione ramiona to gałęzie, które rozwijają się w kierunku światła. W ten sposób praktyka pozycji drzewa pomaga nawiązać głębszy kontakt z energią przyrody, ucząc cierpliwości, wytrwałości i harmonijnego wzrostu w obliczu życiowych wyzwań.
Jak wykonać pozycję drzewa krok po kroku?
Opanowanie Vrksasany wymaga skupienia, ale jest w zasięgu każdego, niezależnie od poziomu zaawansowania. Najważniejsze jest świadome budowanie pozycji od podstaw – oto jak to zrobić krok po kroku.
- Krok 1: Znajdź swoje korzenie w Pozycji Góry (Tadasana)
Zacznij od stanięcia prosto ze złączonymi stopami lub na szerokość bioder. Rozłóż ciężar ciała równomiernie na obie podeszwy, poczuj mocny kontakt z podłożem. Wyprostuj kręgosłup, opuść ramiona i skieruj wzrok przed siebie. To Twoja pozycja wyjściowa – stabilna i ugruntowana.
- Krok 2: Przenieś ciężar ciała
Powoli przenieś ciężar ciała na lewą nogę, mocno angażując jej mięśnie, od stopy aż po udo. Poczuj, jak staje się ona Twoim solidnym pniem.
- Krok 3: Umieść stopę
Zegnij prawe kolano i, pomagając sobie dłonią, umieść podeszwę prawej stopy na wewnętrznej stronie lewego uda, jak najbliżej pachwiny. Palce stopy skieruj w dół. Pamiętaj, by unikać opierania stopy bezpośrednio na stawie kolanowym, aby go nie obciążać. Jeśli ta pozycja jest zbyt wymagająca, oprzyj stopę niżej – na wewnętrznej stronie łydki lub kostki.
- Krok 4: Skup wzrok (Drishti)
Aby utrzymać równowagę, znajdź jeden, nieruchomy punkt przed sobą na wysokości oczu. Skupienie na nim wzroku (w jodze nazywane drishti) pomoże Ci ustabilizować nie tylko ciało, ale i umysł.
- Krok 5: Złącz dłonie (Anjali Mudra)
Kiedy poczujesz się stabilnie, złóż dłonie w geście modlitewnym (Anjali Mudra) na wysokości serca. Otwórz klatkę piersiową, ściągając łopatki do siebie.
- Krok 6: Wyciągnij gałęzie ku słońcu
Jeśli chcesz pogłębić pozycję, unieś złączone dłonie nad głowę. Wyciągnij ramiona, ale utrzymuj je rozluźnione, z dala od uszu. Wyobraź sobie, że Twoje ramiona to gałęzie sięgające ku światłu.
- Krok 7: Oddychaj i trwaj
Pozostań w pozycji przez 5 do 10 głębokich, spokojnych oddechów (około 30-60 sekund). Z każdym wdechem wydłużaj kręgosłup, a z każdym wydechem mocniej zakorzeniaj się w podłożu.
- Krok 8: Powrót i zmiana strony
Aby wyjść z asany, powoli opuść ręce, a następnie delikatnie postaw prawą stopę na macie, wracając do Pozycji Góry. Weź chwilę na odczucie różnicy między stronami ciała, a następnie powtórz całą sekwencję na drugą nogę.
Modyfikacje pozycji drzewa dla początkujących
Jeśli utrzymanie równowagi w pozycji drzewa sprawia Ci trudność, nie zniechęcaj się – skorzystaj z prostych modyfikacji. Joga uczy dostosowywania praktyki do własnych możliwości, co pozwala na bezpiecznego budowania siły i stabilności.
Na początku możesz skorzystać ze ściany lub stabilnego krzesła jako podpory. Stań bokiem i delikatnie oprzyj dłoń na oparciu lub ścianie – to pomoże Ci utrzymać równowagę i skupić się na prawidłowym ułożeniu ciała.
Kolejnym ułatwieniem jest umieszczenie stopy niżej – na wewnętrznej stronie łydki lub przy kostce, zamiast na udzie. Pamiętaj o kluczowej zasadzie – nigdy nie opieraj stopy bezpośrednio na kolanie. Takie dostosowanie pozwala bezpiecznie pracować nad siłą i równowagą.
Korzyści z praktykowania pozycji drzewa
Regularna praktyka Vrksasany przynosi szereg korzyści zarówno dla ciała, jak i umysłu:
- Wzmocnienie i stabilizacja – vrksasana wzmacnia mięśnie nóg, kostek i łydek, a także stabilizuje biodra i mięśnie głębokie tułowia, co poprawia postawę ciała.
- Poprawa elastyczności – asana delikatnie otwiera biodra i pachwiny, rozciągając wewnętrzną stronę ud. Uniesienie rąk dodatkowo otwiera klatkę piersiową i barki.
- Wyciszenie umysłu – konieczność utrzymania równowagi i skupienia wzroku (drishti) wycisza umysł, redukuje stres i uczy cierpliwości, wprowadzając w stan medytacyjnej uważności.
- Łagodzenie dolegliwości bólowych – wzmacniając mięśnie pleców, pozycja pomaga redukować napięcia w dolnym odcinku kręgosłupa, a także przynosić ulgę w objawach rwy kulszowej.
Przeciwwskazania do wykonywania Vrksasany
Mimo licznych korzyści pozycja drzewa nie jest odpowiednia dla każdego. Ze względów bezpieczeństwa należy znać przeciwwskazania i zawsze słuchać sygnałów, jakie wysyła ciało.
Główne przeciwwskazania do wykonywania Vrksasany to:
- Problemy z równowagą – wynikające np. ze schorzeń neurologicznych lub zaburzeń błędnika.
- Niedawne lub poważne urazy – kontuzje stawów skokowych, kolanowych lub biodrowych, ponieważ pozycja mocno obciąża nogę stojącą.
- Niekontrolowane ciśnienie krwi – osoby z bardzo wysokim lub niskim ciśnieniem powinny zachować ostrożność, zwłaszcza przy unoszeniu rąk nad głowę.
- Silne bóle głowy lub migreny – w dniu występowania objawów lepiej zrezygnować z tej asany.
- Ostry ból w stawach – w przypadku jego wystąpienia natychmiast przerwij pozycję.
Przygotowanie do pozycji drzewa — co warto wiedzieć?
Dobre przygotowanie ciała i otoczenia jest podstawą bezpiecznej praktyki Vrksasany. Pozwala w pełni skupić się na asanie i potraktować ją jako medytację w ruchu.
Niezbędna jest rozgrzewka. Skup się na rozruszaniu stawów skokowych, kolanowych i biodrowych, wykonując delikatne krążenia. Warto również przygotować kręgosłup kilkoma powtórzeniami pozycji kota i krowy (Marjaryasana-Bitilasana), aby zwiększyć jego elastyczność i pobudzić krążenie.
Otoczenie również ma znaczenie. Ćwicz na stabilnej, antypoślizgowej macie, mając wystarczająco dużo miejsca wokół siebie. Przed rozpoczęciem znajdź na ścianie nieruchomy punkt (drishti), na którym skupisz wzrok, co znacząco ułatwi utrzymanie równowagi.
Wybierz wygodne, elastyczne ubranie, które nie będzie krępować Twoich ruchów. To ostatni element, który pozwoli Ci w pełni skupić się na praktyce.
Pasjonatka zdrowego stylu życia i instruktorka jogi. Dzieli się swoją wiedzą i doświadczeniem, aby pokazać, jak proste techniki oddechowe i uważność mogą poprawić jakość życia w codziennym biegu. Wierzy, że każdy może znaleźć swoją własną ścieżkę do wewnętrznej harmonii.
